چه چیزی بلاکچین را در سال ۲۰۲۶ تعریف خواهد کرد: بهبود توان عملیاتی یا مالکیت زیرساخت؟

در چند سال گذشته، پیشرفت بلاکچین حول یک معیار، یعنی توان عملیاتی، شکل گرفته است. تراکنش‌های بالاتر در ثانیه، کارمزدهای پایین‌تر و زمان تأیید سریع‌تر به عنوان شاخص‌های آمادگی برای پذیرش سازمانی در نظر گرفته شده‌اند. این امر باعث شده است که بسیاری از سازمان‌ها هنگام ارزیابی زیرساخت بلاکچین، معیارهای عملکرد را در اولویت قرار دهند. این رویکرد در حال فروپاشی است. 

در سراسر معماری‌های رول‌آپ، زنجیره‌های اپلیکیشن و ماژولار، الگوی متفاوتی در حال ظهور است. سازمان‌هایی که بیشترین ارزش را ایجاد می‌کنند، آن‌هایی نیستند که در سریع‌ترین شبکه‌ها فعالیت می‌کنند. آن‌ها سازمان‌هایی هستند که اجرا، جریان تراکنش‌ها و دسترسی کاربر را کنترل می‌کنند.

برای شرکت‌ها، شرکت‌های فین‌تک و پلتفرم‌های دارایی دیجیتال، این تغییر، نحوه‌ی رویکرد به استراتژی بلاکچین را تغییر می‌دهد. توان عملیاتی، ظرفیت سیستم را بهبود می‌بخشد. مالکیت زیرساخت، کنترل درآمد، ساختار هزینه، انعطاف‌پذیری انطباق و اهرم بلندمدت را تعیین می‌کند. این یک بده‌بستان اساسی ایجاد می‌کند. بر روی زیرساخت‌های مشترک با عملکرد بالا بنا کنید، یا به سمت مالکیت لایه‌های حیاتی پشته حرکت کنید.

این وبلاگ این تغییر را بررسی می‌کند و آنچه را که در سال ۲۰۲۶ اهمیت بیشتری خواهد داشت، تشریح می‌کند - بهبود توان عملیاتی یا کنترل زیرساخت‌هایی که ارزش را هدایت می‌کنند.

جایگاه واقعی کنترل در معماری‌های مدرن بلاکچین

ساختار سیستم‌های بلاکچین تغییر کرده است. کنترل دیگر در لایه پایه متمرکز نیست. بلکه در چندین لایه توزیع شده است و اجرا به عنوان تأثیرگذارترین نقطه ظاهر می‌شود. برای شرکت‌ها، درک محل قرارگیری کنترل برای تصمیم‌گیری‌های معماری صحیح بسیار مهم است.

لایه اجرا: نقطه کنترل اصلی

اجرا جایی است که تراکنش‌ها پردازش، سفارش‌گذاری و قبل از تسویه نهایی می‌شوند.

• جریان تراکنش را تعیین می‌کند
• کنترل استخراج هزینه و اولویت‌بندی
• بر تجربه کاربری و تأخیر تأثیر می‌گذارد

در سیستم‌های مبتنی بر رول‌آپ، این لایه اغلب توسط سکوئنسرها یا محیط‌های خاص برنامه مدیریت می‌شود. کنترل در این سطح مستقیماً بر درآمد و انعطاف‌پذیری عملیاتی تأثیر می‌گذارد.

لایه توالی: کنترل ترتیب تراکنش‌ها

توالی، ترتیب پردازش تراکنش‌ها را تعریف می‌کند.

• کارمزد تراکنش‌ها و MEV را ثبت می‌کند
• کنترل شمول و اولویت‌بندی
• به عنوان دروازه‌بان برای اجرا عمل می‌کند

نهادهایی که لایه‌های توالی را اجرا می‌کنند، به دلیل قرار گرفتن بین کاربران و سیستم، از موقعیت اقتصادی قوی برخوردارند.

لایه دسترسی به داده‌ها: کنترل هزینه و دسترسی

در دسترس بودن داده‌ها، نحوه ذخیره و دسترسی به داده‌های تراکنش را تعیین می‌کند.

• بر ساختار هزینه در سراسر پشته تأثیر می‌گذارد
• بر مقیاس‌پذیری و عملکرد تأثیر می‌گذارد
• بر تصمیمات طراحی سیستم تأثیر می‌گذارد

کنترل بر این لایه به سازمان‌ها اجازه می‌دهد تا هزینه را بهینه کرده و استقلال خود را از ارائه دهندگان خارجی حفظ کنند.

لایه دسترسی: کنترل کاربران و یکپارچه‌سازی

این شامل APIها، کیف پول‌ها و سیستم‌های پشتیبان است که از طریق آنها کاربران با شبکه تعامل دارند.

• نحوه دسترسی کاربران به خدمات را تعریف می‌کند
• کنترل بر فرآیند پذیرش و انطباق با مقررات را امکان‌پذیر می‌کند
• تجربه و ماندگاری محصول را شکل می‌دهد

برای شرکت‌ها، این لایه اغلب به اندازه زیرساخت‌های اساسی اهمیت دارد.

چرا تنها توان عملیاتی مزیت رقابتی ایجاد نمی‌کند؟

توان عملیاتی عملکرد را بهبود می‌بخشد. این یک مزیت قابل دفاع ایجاد نمی‌کند. برای شرکت‌ها، تراکنش‌های بالاتر در هر ثانیه می‌تواند هزینه‌ها را کاهش داده و تجربه کاربری را بهبود بخشد. این دستاوردها مهم هستند، اما منحصر به فرد نیستند. با بهبود عملکرد شبکه‌های بیشتر، توان عملیاتی به جای یک عامل تمایز، به یک ویژگی پایه تبدیل می‌شود.

عملکرد در حال استاندارد شدن است

در سراسر اکوسیستم، شبکه‌های متعددی اکنون توان عملیاتی بالا و کارمزدهای پایینی ارائه می‌دهند.

• رول‌آپ‌ها باعث کاهش تراکم در لایه‌های پایه می‌شوند
• اپ‌چین‌ها عملکرد را برای موارد استفاده خاص بهینه می‌کنند
• معماری‌های جدید همچنان ظرفیت را بالاتر می‌برند

در نتیجه، مزایای عملکرد معمولاً کوتاه‌مدت هستند. آنچه امروزه سریع است می‌تواند در یک چرخه کوتاه با سیستم‌های رقیب برابری کند یا از آنها پیشی بگیرد.

کنترل محدودیت‌های زیرساخت مشترک

ساخت شبکه‌های اشتراکی با توان عملیاتی بالا، محدودیت‌هایی را ایجاد می‌کند.

• کنترل محدود بر سفارش تراکنش
• وابستگی به ارائه دهندگان زیرساخت خارجی
• انعطاف‌پذیری محدود در تعریف مدل‌های هزینه

حتی اگر سیستم زیربنایی عملکرد خوبی داشته باشد، سازمان‌هایی که به زیرساخت مشترک متکی هستند، نحوه توزیع ارزش را کنترل نمی‌کنند.

کسب ارزش، از بازدهی پیروی نمی‌کند

افزایش توان عملیاتی، فعالیت را افزایش می‌دهد، اما تضمین‌کننده کسب درآمد نیست.

• حجم تراکنش‌ها می‌تواند بدون افزایش حاشیه سود، افزایش یابد
• ساختارهای هزینه اغلب از پیش تعریف شده هستند
• جریان‌های درآمدی کلیدی مانند MEV ممکن است توسط اپراتورهای زیرساخت تصاحب شوند.

این باعث ایجاد شکاف بین استفاده و سودآوری می‌شود.

مزیت رقابتی از کنترل ناشی می‌شود

شرکت‌هایی که لایه‌های اجرا و دسترسی را کنترل می‌کنند می‌توانند:

• استراتژی‌های کسب درآمد خود را تعریف کنند
• سهم بیشتری از ارزش معاملات را حفظ کنید
• تطبیق سیستم‌ها بر اساس نیازهای تجاری

این سطح از کنترل، صرف نظر از عملکرد زیرساخت‌های خارجی، با اتکای کامل به آنها امکان‌پذیر نیست.

ظهور معماری‌های بلاکچین مبتنی بر مالکیت

یک تغییر آشکار در حال وقوع است. سیستم‌های بلاکچین از زیرساخت‌های مشترک به سمت مدل‌هایی حرکت می‌کنند که در آن‌ها سازمان‌ها بخش‌های کلیدی پشته را کنترل می‌کنند. این تغییر ناشی از عملکرد نیست، بلکه ناشی از نیاز به کنترل بر اجرا، درآمد و تجربه کاربری است.

از شبکه‌های اشتراکی تا محیط‌های کنترل‌شده

پذیرش اولیه بلاکچین به شبکه‌های عمومی متکی بود.

• زیرساخت مشترک، موانع ورود را کاهش می‌دهد
• محیط‌های استاندارد، استقرار ساده‌شده
• عملکرد و امنیت توسط لایه پایه مدیریت می‌شد

برای بسیاری از موارد استفاده، این مدل کارساز بود. با گسترش سیستم‌ها، محدودیت‌ها بیشتر نمایان شدند.

• کنترل محدود بر جریان تراکنش
• وابستگی به توالی‌یابی خارجی و ساختارهای کارمزد
• محدودیت‌ها در سفارشی‌سازی محیط‌های اجرا

این امر سازمان‌ها را به سمت لایه‌های اجرایی کنترل‌شده سوق داده است.

رول‌آپ‌ها به عنوان لایه‌های اجرایی کنترل‌شده

رول‌آپ‌ها به سازمان‌ها اجازه می‌دهند تا محیط‌های اجرایی خود را اداره کنند، در حالی که همچنان برای تسویه حساب به لایه‌های پایه متکی هستند.

• کنترل بر پردازش تراکنش‌ها
• توانایی تأثیرگذاری بر ساختارهای هزینه
• انعطاف‌پذیری در طراحی سیستم

این مدلی ایجاد می‌کند که در آن شرکت‌ها می‌توانند ضمن حفظ ضمانت‌های امنیتی از زنجیره‌های زیربنایی، ارزش بیشتری را حفظ کنند.

زنجیره‌های اپلیکیشن و کنترل عمودی

اپ‌چین‌ها با فراهم کردن امکان کنترل کامل بر اجرا و طراحی سیستم، این امر را فراتر می‌برند.

• زیرساخت اختصاصی برای موارد استفاده خاص
• مدل‌های اقتصادی و حکمرانی سفارشی
• استقلال بیشتر از محیط‌های مشترک

این رویکرد توسط پروژه‌هایی اتخاذ می‌شود که نیاز به عملکرد قابل پیش‌بینی و کنترل مستقیم بر جریان‌های درآمدی دارند.

معماری‌های ماژولار و مالکیت لایه‌ای

سیستم‌های ماژولار، اجرا، تسویه و دسترسی به داده‌ها را از هم جدا می‌کنند.

• سازمان‌ها می‌توانند انتخاب کنند که کدام لایه‌ها را کنترل کنند
• می‌توان از ارائه‌دهندگان مختلف برای عملکردهای مختلف استفاده کرد
• مالکیت به جای یک محدودیت ثابت، به یک تصمیم استراتژیک تبدیل می‌شود.

این انعطاف‌پذیری به شرکت‌ها اجازه می‌دهد تا کنترل، هزینه و پیچیدگی را متعادل کنند.

بده‌بستان بین توان عملیاتی و مالکیت زیرساخت

شرکت‌هایی که استراتژی بلاکچین را ارزیابی می‌کنند، اغلب با یک بده‌بستان واضح روبرو هستند. یا برای سرعت و سادگی، زیرساخت مشترک با توان عملیاتی بالا را اتخاذ کنند، یا برای کنترل و ارزش بلندمدت، به سمت مالکیت لایه‌های کلیدی پشته حرکت کنند. هر مسیر مزایا و محدودیت‌هایی را ارائه می‌دهد.

رویکرد مبتنی بر توان عملیاتی

ساخت بر روی شبکه‌های با کارایی بالا، امکان استقرار سریع‌تر و پیچیدگی اولیه کمتر را فراهم می‌کند.

• دسترسی فوری به زیرساخت‌های مقیاس‌پذیر
• سرمایه‌گذاری اولیه کمتر در عملیات
• زمان سریعتر برای بازاریابی

این رویکرد برای سازمان‌هایی که سرعت و آزمایش‌های اولیه را در اولویت قرار می‌دهند، به خوبی کار می‌کند.

محدودیت‌ها با افزایش مقیاس سیستم‌ها قابل مشاهده می‌شوند.

• کنترل محدود بر سفارش تراکنش
• وابستگی به ارائه دهندگان خارجی برای اجرا و داده
• انعطاف‌پذیری محدود در تعریف مدل‌های کسب‌وکار

توان عملیاتی، عملکرد را بهبود می‌بخشد، اما کنترل استراتژیک همچنان خارجی است.

رویکرد مبتنی بر مالکیت

مالکیت لایه‌های زیرساخت، کنترل بیشتر و همچنین مسئولیت بیشتری را به همراه دارد.

• کنترل بر اجرا و جریان تراکنش
• امکان تعریف ساختار کارمزد و کسب درآمد
• انعطاف‌پذیری بیشتر در طراحی و مدیریت سیستم

این رویکرد سازمان‌ها را قادر می‌سازد تا فناوری را با اهداف تجاری همسو کنند.

موارد مبادله عبارتند از:

• پیچیدگی عملیاتی بالاتر
• افزایش هزینه‌های زیرساختی
• نیاز به تخصص داخلی یا شریک

مالکیت، مسئولیت را از شبکه به سازمان منتقل می‌کند.

عوامل تصمیم‌گیری برای شرکت‌ها

انتخاب بین توان عملیاتی و مالکیت به اولویت‌های کسب‌وکار بستگی دارد.

• سازمان‌هایی که بر استقرار سریع متمرکز هستند، ممکن است توان عملیاتی را در اولویت قرار دهند.
• پلتفرم‌هایی که هدفشان کسب ارزش بلندمدت است، اغلب به سمت مالکیت حرکت می‌کنند.
• رویکردهای ترکیبی، زیرساخت مشترک را با کنترل انتخابی ترکیب می‌کنند.

چه چیزی بلاکچین را در سال ۲۰۲۶ تعریف خواهد کرد؟

عامل تعیین‌کننده در سیستم‌های بلاکچین در حال تغییر از عملکرد به کنترل است. توان عملیاتی در سراسر شبکه‌ها به بهبود خود ادامه خواهد داد. کارمزدهای پایین‌تر و ظرفیت بالاتر به جای اینکه به عنوان وجه تمایز عمل کنند، به ویژگی‌های استاندارد تبدیل خواهند شد. با وقوع این اتفاق، عملکرد به تنهایی دیگر تعیین‌کننده این نخواهد بود که کدام پلتفرم‌ها پیشرو هستند یا کدام سازمان‌ها ارزش کسب می‌کنند.

کنترل لایه‌های اجرایی

اجرا به عنوان لایه مرکزی نفوذ در حال ظهور است.

• نحوه پردازش تراکنش‌ها را تعیین می‌کند
• ساختارهای هزینه و کسب درآمد را تعریف می‌کند
• رفتار سیستم و تعامل کاربر را کنترل می‌کند

سازمان‌هایی که محیط‌های اجرایی را کنترل می‌کنند، می‌توانند نتایج فنی و اقتصادی را شکل دهند.

مالکیت زیرساخت‌ها

زیرساخت‌ها از یک منبع مشترک به یک دارایی استراتژیک تبدیل می‌شوند.

• لایه‌های توالی، جریان تراکنش را کنترل می‌کنند
• لایه‌های داده بر هزینه و مقیاس‌پذیری تأثیر می‌گذارند
• سیستم‌های Backend دسترسی و یکپارچه‌سازی را تعریف می‌کنند

مالکیت در این لایه‌ها به سازمان‌ها اجازه می‌دهد تا ارزش خود را حفظ کرده و وابستگی به سیستم‌های خارجی را کاهش دهند.  

تغییر به سمت مدل‌های کاربرد-محور

اپلیکیشن‌ها در حال تبدیل شدن به نقاط اصلی جذب ارزش هستند.

• تعامل مستقیم با کاربران
• کنترل قیمت‌گذاری و مدل‌های کسب‌وکار
• توانایی ایجاد تعامل بلندمدت

با بالغ شدن اکوسیستم‌ها، ارزش بیشتری به سمت برنامه‌هایی می‌رود که هم تجربه و هم اجرا را کنترل می‌کنند.

استانداردسازی عملکرد

بهبود عملکرد ادامه خواهد یافت، اما دیگر رهبری را تعریف نخواهد کرد.

• شبکه‌های چندگانه، توان عملیاتی قابل مقایسه‌ای ارائه خواهند داد
• اختلاف هزینه‌ها به مرور زمان کمتر خواهد شد
• شکاف‌های عملکردی کمتر اهمیت پیدا خواهند کرد

این امر اهمیت استراتژیک توان عملیاتی را به عنوان یک عامل تعیین‌کننده کاهش می‌دهد.